1
دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و زبانها دانشگاه اراک
2
گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و زبانها دانشگاه اراک اراک ایران
10.22034/lda.2026.146293.1158
چکیده
رمان بازگشت هُرداد اثر فریبا کلهر از جمله آثاری است که با محوریت بحران محیط زیست و نقش زنان در مواجهه با آن، ظرفیت مناسبی برای خوانش اکوفمنیستی دارد. اکوفمنیسم با تأکید بر پیوند میان فرودستی زنان و بهرهکشی از طبیعت، ریشه هر دو را در ساختارهای سلطهمحور جستوجو میکند و بر ضرورت بازاندیشی در مناسبات انسان با محیط زیست تأکید دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی و با تکیه بر مؤلفههای اصلی اکوفمنیسم، به بررسی چگونگی بازنمایی رابطه زن و طبیعت و بازتاب گفتمانهای مرتبط با سلطه و حفاظت از طبیعت در رمان بازگشت هُرداد میپردازد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که نویسنده با بهرهگیری از عناصر اسطورهای، فانتزی و نمادین، پیوندی عمیق میان زنان و طبیعت برقرار کرده و شخصیتهای زن را بهعنوان نیروهای حافظ و احیاگر محیط زیست به تصویر کشیده است. در مقابل، نیروهای اهریمنی داستان بهعنوان عاملان گفتمان سلطه، برهمزننده تعادل زیستبوم و تهدیدکننده حیات طبیعی معرفی میشوند. در مجموع، رمان بازگشت هُرداد با برجستهسازی نقش زنان در احیای تعادل طبیعی و مقابله با نیروهای ویرانگر، گفتمانی در حمایت از حفاظت از محیط زیست و نقد مناسبات سلطه بر طبیعت شکل میدهد و ضرورت بازاندیشی در رابطه انسان و محیط زیست را برجسته میسازد.
حافظی کمال, زهرا , امیدعلی, حجت اله و عبداللهیان, حمید . (1405). بازنمایی پیوند زن و طبیعت در رمان بازگشت هُرداد خوانشی اکوفمنیستی از گفتمان سلطه بر طبیعت. تحلیل گفتمان ادبی, 4(1), -. doi: 10.22034/lda.2026.146293.1158
MLA
حافظی کمال, زهرا , , امیدعلی, حجت اله , و عبداللهیان, حمید . "بازنمایی پیوند زن و طبیعت در رمان بازگشت هُرداد خوانشی اکوفمنیستی از گفتمان سلطه بر طبیعت", تحلیل گفتمان ادبی, 4, 1, 1405, -. doi: 10.22034/lda.2026.146293.1158
HARVARD
حافظی کمال, زهرا, امیدعلی, حجت اله, عبداللهیان, حمید. (1405). 'بازنمایی پیوند زن و طبیعت در رمان بازگشت هُرداد خوانشی اکوفمنیستی از گفتمان سلطه بر طبیعت', تحلیل گفتمان ادبی, 4(1), pp. -. doi: 10.22034/lda.2026.146293.1158
CHICAGO
زهرا حافظی کمال , حجت اله امیدعلی و حمید عبداللهیان, "بازنمایی پیوند زن و طبیعت در رمان بازگشت هُرداد خوانشی اکوفمنیستی از گفتمان سلطه بر طبیعت," تحلیل گفتمان ادبی, 4 1 (1405): -, doi: 10.22034/lda.2026.146293.1158
VANCOUVER
حافظی کمال, زهرا, امیدعلی, حجت اله, عبداللهیان, حمید. بازنمایی پیوند زن و طبیعت در رمان بازگشت هُرداد خوانشی اکوفمنیستی از گفتمان سلطه بر طبیعت. تحلیل گفتمان ادبی, 1405; 4(1): -. doi: 10.22034/lda.2026.146293.1158
)