تحلیل گفتمان اضطراب و روان‌رنجوری شخصیت «اپیسن» در «نام‌های بی‌جنسیت» بر اساس نظریۀ کارن هورنای

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی فارسی

نویسندگان

1 دکترای زبان و ادبیات فرانسه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشکدۀ عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد حقوق بین‌الملل، حوزۀ علمیۀ قم، قم، ایران

چکیده

ادبیات، احساسات و عواطف نویسنده را بیان و روان‌شناسی نیز حالات روحی-روانی را تحلیل و تفسیر می‌کند. کارن هورنای معتقد است که برخی والدین به دلیل نیازهای روان‌رنجور خود، فرزندانشان را مورد تحقیر، بی‌توجهی، سلطه‌گری، طرد و یا حمایت افراطی قرار می‌دهند. اگر والدین نیاز کودک به محبّت واقعی و خالصانه، امنیت و شادی را برآورده نسازند، خصومت بنیادی در کودک ایجاد می‌شود. از آنجا که کودکان این خصومت را به‌ندرت بروز می‌دهند، این دشمنی سرکوب شده به اضطراب و ناامنی در کودکان می‌انجامد. این مقاله با شیوۀ توصیفی- تحلیلی و با استناد به نظریۀ کارن هورنای به تحلیل روان‌شناختی شخصیت اپیسن در نام‌های بی‌جنسیت اثر آملی نوتومب می‌پردازد. اپیسن از عشق واقعی، امنیت و محبّت محروم بود. این نیاز به عشق و محبّت فرومانده، زمینه را برای رشد روان‌رنجوری اپیسن فراهم می‌نماید. اپیسن در یازده سالگی تصمیم گرفت، پدرش را بکشد. این تصمیم وحشتناک دوران کودکی نشان می‌دهد که والدین اپیسن نتوانسته‌اند احساس محبّت و امنیت خاطر را برای او فراهم کنند. خصومت نهفته در نهایت، اپیسن را به انزوا می‌کشاند و در روابط اجتماعی او تأثیر می‌گذارد. نتایج این تحقیق، بیانگر این است که محیط خانوادگیِ اپیسن قادر به ایجاد احساس عشق، محبّت و امنیت در اپیسن نیست و در عوض، باعث ایجاد خصومت بنیادی در وی می‌شود و این احساس، اپیسن را به دور شدن از مردم و عزلت‌طلبی سوق می‌دهد. عطش آزادی و استقلال در اپیسن به‌قدری شدید است که در تیپ شخصیتی عزلت‌طلب متمرّد قرار می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها


امامی، نصراله (۱۳٧٧). مبانی و روش­های نقد ادبی، تهران: جامی.
تایسن، لیس (۱۳٩٢). نظریه­های نقد ادبی معاصر، ترجمۀ حسین پاینده.،چاپ دوم. تهران: نگاه امروز و حکایت قلم نوین.
شولتز، دوان­پی و شولتز، سیدنی­الن (۱۳٨٩). نظریه­های شخصیت، ترجمۀ یحیی سیدمحمدی، چاپ هفدهم، تهران: ویرایش.
فیست، جس و فیست، گریگوری­جی (۱۳٨٨). نظریه­های شخصیت، ترجمۀ یحیی سیدمحمدی، تهران: روان.
نوتومب، آملی (٢۰۱٨). نام­های بی­جنسیت، ترجمۀ محمد­جواد کمالی، ۱۳٩٧. تهران: قطره.
هورنای، کارن (۱۳٦۱). عصبیت و رشد آدمی، ترجمۀ محمد­جعفر مصفا، تهران: بهجت.
هورنای، کارن (۱۳٦٩). عصبانیت­های عصر ما، ترجمۀ ابراهیم خواجه­نوری، چاپ دوم، تهران: شرق.
هورنای، کارن (۱۳٩۳). تضادهای درونی ما، ترجمۀ محمد­جعفر مصفا، تهران: بهجت.
هورنای، کارن (۱۳٩۵). روانشناسی زنان، ترجمۀ سهیل سمی، تهران: ققنوس.
هورنای، کارن (۱۳٩٧). خودکاوی. ترجمۀ محمد­جعفر مصفا. تهران: انتشارات کتابخانۀ بهجت.
هورنای، کارن (۱۴۰٢). شخصیت عصبی زمانه ما، ترجمۀ محمد­جعفر مصفا، تهران: بهجت.
Amanieux, L. (2007) Personnage et identité dans l’oeuvre d’Amélie Nothomb. (Thèse publiée de doctorat), Université Paris 10, France.
Boubli, L. (2011) L’évolution physique et mentale du protagoniste dans cinq romans d’Amélie Nothomb. (Mémoire publiée de master), Université d’Oslo, France.
Hărsan, M. (2014) Identités en conflit et “culture clash” dans Stupeur et tremblements d’Amélie Nothomb. Philology and Cultural Studies. Year 7, Number 56, pp. 111-116.
Nothomb, Amélie. (2018) Les Prénoms Épicènes. Paris, France : Éditions Albin Michel.